Yeniliklerden Haberdar Ol
Üye Girişi   /   Yeni Kayıt

Sporcular İçin Balık Neden Önemlidir?

Sporcular İçin Balık Neden Önemlidir?

Sporcular için beslenmenin, beslenmede de protein ve sağlıklı yağların önemi tartışılmaz. Ülkemizde sporcular için büyük bir şans, 3 tarafımızın denizlerle çevrili olması ve çeşitli balıkların bol ve ucuz bulunabilmesidir. Ancak yapılan gözlemler ve araştırmalar, balık tüketiminin sporcular tarafından öneminin yeterince bilinmediğini göstermektedir.

Sporcularımız genellikle kırmızı et ve tavuk göğüs etine yönelmekteler. Bunun en büyük sebebi kırmızı et ve tavuk etinin balıktan daha iyi protein kaynağı olduğunun düşünülmesidir.

Et, Balıktan Daha İyi Bir Protein Kaynağı Değildir.

Balık proteinleri vücut dokularının korunması ve gelişmesi için gerekli tüm aminoasitleri içerir. Bu esansiyel aminoasitler bitkisel proteinlerde de bulunur, fakat lisin ve methionin düşük miktarlardadır. Yanlış olmasına rağmen genellikle etin balıktan daha iyi bir protein kaynağı olduğuna inanılır. Et, balık, yumurta, süt, yulaf ve soya proteinlerinin aminoasit miktarlarıyla ilgili bir denemede et, balık, yumurta ve sütün aynı besleme değerinde protein içerdiği bulunmuştur.

İster profesyonel sporcu olun isterseniz sadece güzel bir fizik ve sağlık için egzersiz yapıyor olun balık sizin için vazgeçilmez olmalıdır. Sizin için, bilimsel kaynaklardan balık etinin önemi hakkında bilgileri araştırdık.



BALIĞIN BESLENMEMİZDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

Deniz ve tatlı sulardan sağlanan balıklar, beslenmemizde önemli ve besleyici bir yere sahiptir. Pek çok su ürünü, insan beslenmesi için mükemmel bir vitamin ve mineral kaynağıdır. Protein kaynakları içerisinde sindirilme derecesi yüksek olan su ürünleri diğer yüksek proteinli besinlerle karşılaştırıldığında yağ oranı bakımından oldukça düşüktür. Ayrıca, su ürünleri sağlığa yararı kanıtlanan n-3 serisi çok doymamış uzun zincirli yağ asitlerinin tek kaynağıdır. Yapılan çeşitli çalışmalarla su ürünlerinde bulunan iki predominant omega-3 yağ asiti Eicosapentaenoic asit (EPA) ve Docosahexaenoic asit (DHA)´in sağlık açısından olumlu etkide olduğu belirlenmiştir. Bu iki yağ asiti vücutta önemli biyokimyasal ve fizyolojik değişikliklere yol açar. Omega-3 yağ asitleri, insan sağlığını etkileyen kalp hastalığı, kanser, şeker hastalığı, yüksek tansiyon gibi hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde yararlı etkilerinden dolayı önerilmektedir.

Su ürünlerinin insan beslenmesindeki yeri tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. İnsanlar son yıllara kadar balığın besleme değerini bilmeyen tüketiciler durumundaydılar. Besin bileşenlerinin incelenmesi ve besin maddelerinin sağlığımız üzerindeki etkisinin bilinmesi ile bugün balık, önemli bir protein kaynağı olarak değerlendirilmektedir.

Balık Eti Kolay Sindirilir.

Balık eti, bitkisel besinlerde bulunan selüloz ya da lif gibi zor sindirilen maddeleri, kara hayvanları etlerinde karşılaşılan kıkırdak veya sinirleri içermez ve bu nedenle kolay sindirilir. Bu yüzden balık, özellikle daha dikkatli beslenmesi gerekli kişilere de önerilmektedir.

Balığın Protein İçeriği

Balıklar, diğer etler gibi proteinden zengin besinlerdir, % 18-20 oranında protein içerirler. Balık etinde bulunan temel proteinler aktin ve miyosindir. Bu proteinler kas dokusunda birleşerek aktomiyosini oluştururlar. Bunların dışında albumin de balık etinde bulunan temel proteinler arasında yer alır. Balık eti proteinleri elzem aminoasitlerin tamamını içerir. Elzem aminoasitler (löysin, izolöysin, lizin, valin, metionin, fenilalanin, treonin, triptofan) insan vücudunda bir çok önemli işleve sahip olmalarına karşın vücutta sentezlenemeyen moleküller olduklarından, bu aminoasitleri içeren besin kaynakları diyetin gerekenprotein kalitesini artırırlar. Balık eti elzem aminoasitlerden zengin olduğu için, yumurta, et, süt gibi biyolojik kalitesi yüksek besinler arasında yer alır. Balık etinin gerçek protein değeri %67.5 olarak saptanmıştır.

Beslenmemizde farklı bir rol oynayan proteinlerin balık etindeki miktarı tür, beslenme ortamı, yaş, cinsiyet, etteki yağ ve su miktarına göre değişmekle beraber genellikle kasın yenilebilir kısmının her 100 gramında yaklaşık 18 ila 22 g´dır.

Balığın Yağ İçeriği

Balık etinin yağ içeriği büyük çeşitlilik göstermektedir; sadece balık türüne göre değil, aynı balık türü içinde mevsimsel koşullar, beslenme özellikleri, suyun tuz oranı ve diğer çeşitli faktörler balık etinin içerdiği yağ miktarını büyük ölçüde değiştirebilmektedir. Bu nedenle balıkların yağ içerikleri ile ilgili genel bir miktar belirtmek zordur; % 1-14 gibi geniş bir aralıkta değişebilir. Ancak balıklar aynı miktardaki sığır, domuz, koyun veya kümes hayvanlarının etleri ile karşılaştırıldığında genellikle daha az miktarda yağ içerirler ve bu nedenle de genellikle düşük yağlı besinler olarak kabul edilirler.

Yağ ve su miktarı arasında ters bir orantı vardır. Yağ oranı arttıkça su miktarı düşer. Özellikle kış aylarında su soğuduğundan balık metabolizması da buna karşı koruma olarak yağlanır. Bu nedenle kış mevsimi, balıkların en yağlı ve lezzetli olduğu zamanlardır.

Doğada doymamış yağ asitleri, omega-9, omega-6 ve omega-3 şeklinde olup bunlar oleik, linoleik ve linolenik olarak isimlendirilirler. Bütün deniz ürünlerinde bulunan ve diğer besinlerde bulunmayan iki önemli yağ asidi, eicosapentaenoic asit (EPA) ve docosahexaenoic asit (DHA), linolenik serisi omega-3 yağ asitleridir. Bu iki yağ asidinin vücutta önemli biyokimyasal ve fizyolojik değişikliklere neden olduğu belirtilmektedir. Kara ve deniz canlılarının omega-3 yağ asitleri arasındaki farklılıklar zincir uzunluğu ve doymamışlık derecesi ile ilgilidir. Balık yağlarının esas farklılığı yüksek derecede doymamış olan uzun zincirli yağ asitlerinin %40´a kadar çıkmasıdır.

Balığın Vitamin İçerikleri

Balıklar B grubu vitaminlerinden tiamin (B1), riboflavin (B2), niasin (B3) ,B6 vitamini (pridoksin), ve B12 vitamininin, ve yağda eriyen vitaminlerden A ve D vitaminlerinin iyi kaynakları olarak kabul edilirler.

İnsanlar için gerekli olan en az 13 vitamin tanımlanmaktadır ki, dokulardaki dağılımı düzensiz olmakla birlikte bunların hepsi balıklarda bulunur. Vitamin miktarı balık türüne göre değişkendir. Suda çözünen B ve C vitaminlerinin su ürünlerinde bulunma miktarı, karasal hayvanlarda bulunan miktarla hemen hemen aynı, yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleri ise genellikle daha fazladır.

Balığın Mineral İçerikleri

Balık ve diğer deniz ürünleri zengin mineral içerikleri açısından sağlıklı beslenme modelinde ayrı bir öneme sahiptirler. Çünkü iyot, selenyum gibi balık ve diğer deniz ürünlerinde bol miktarda bulunan mineraller, bu besinlerin dışındaki besinlerin çoğunda çok az miktarlarda bulunurlar. Balık ve diğer deniz ürünleri iyodun en zengin kaynaklarıdır. Özellikle tuzlu sularda yaşayan balıklarda fazla miktarda iyot bulunur ve balıkların işlenmesi sırasında uygulanan işlemler de iyot içeriğini artırabilmektedir. Haftada 2 porsiyon balık veya diğer deniz ürünlerinin tüketilmesi ile günlük 100-200 mcg iyot alınabilir. Bu da 150 mcg olan olan günlük iyot gereksinmesini karşılayabilir.

Aynı durum selenyum için de geçerlidir. Balıkların 100 gramında 12-60 mcg selenyum bulunur. Diğer etler veya tahılların 100 gramlarında 10-12 mcg selenyum bulunduğu düşünülürse, günlük gereksinmemiz olan 75 mcg selenyumun karşılanmasında balık ve diğer deniz ürünlerinin önemi daha iyi anlaşılabilir. Balıkların bol miktarda içerdikleri mineraller arasında fosfor, magnezyum ve çinko da yer almakta olup bu minerallerin günlük gereksinmelerinin karşılanmasında balık tüketimi önemlidir

İnsan vücudu ağırlığının yaklaşık %4´ünü oluşturan mineraller, büyüme ve sağlık için gerekli olan maddelerdir. Kalsiyum, fosfor, sodyum, potasyum, magnezyum, iyot, demir, bakır, flor, kobalt ve çinko su ürünlerinin içerdiği önemli minerallerdendir. Su ürünlerinin bazı türleri her 100 g´da 15´ten 200 mg´a kadar değişen kalsiyum, 100 ila 400 mg arasında fosfor miktarı ile mükemmel bir kalsiyum, fosfor kaynağıdır.

100 g kasta ortalama 60 mg sodyum miktarı ile balık, sodyum dieti gereken insanlara tavsiye edilebilmektedir. Kalp atışlarının düzenlenmesi, sinir transmisyonu, kas kasılması, karbonhidrat ve protein metabolizmasında katalizör rolü oynayan potasyum, 100 g balık etinde 250 ila 500 mg arasında değişmektedir. Yine balık eti, enzim sisteminde katalizör rolü olan magnezyum bakımından iyi bir kaynaktır.

Kaynaklar:
1. Balık Tüketimi ve Sağlık Etkileşimi
Prof. Dr. H. Tanju Besler
Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

2. Balık Etinin Besin Değeri ve İnsan Sağlığındaki Yeri
Hülya Turan, Yalçın Kaya, Gülşah Sönmez
Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sinop Su Ürünleri Fakültesi, Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü.



Bu konuyla ilgili sitemizdeki diğer başlıklar.
  1. Balık Tüketiminin Beslenmemiz ve Sağlığımız Açısından Önemi

Geri Ok Geri Dön

Boks Malzemeleri
Fitness ve Bodybuilding Giysileri

YORUM YAZ


E-postanız Yayınlanmayacaktır.


Karakter  Kaldı

BU KONU HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR

Bu İçeriğe Henüz Yorum Eklenmemiş. İlk yorum yazan siz olun.
Reklam
Masa Tenisi Malzemeleri

Bu Bölümdeki Diğer Konulardan

Kilo Verdiren, Zayıflatan 10 Bitki

Kilo Verdiren, Zayıflatan 10 Bitki

Zayıflatan Bitkiler: Aktarda Bulunan 5 Bitki İle 3 Ayda 20 Kilo Verin!

Zayıflatan Bitkiler: Aktarda Bulunan 5 Bitki İle 3 Ayda 20 Kilo Verin!

Supplementler: Sporcu Besin Destekleri Hakkında Bilgiler

Supplementler: Sporcu Besin Destekleri Hakkında Bilgiler

Vücut Yağ Oranı Ölçüm Tablosu

Vücut Yağ Oranı Ölçüm Tablosu

Hileli Gıdalar Sağlığımızı Tehdit Ediyor

Hileli Gıdalar Sağlığımızı Tehdit Ediyor

Aşk Acısına İyi Gelen, Kilo Verdiren Mucize Bitkiler

Aşk Acısına İyi Gelen, Kilo Verdiren Mucize Bitkiler

Sorumluluk Reddi Bir egzersiz veya beslenme programına başlamadan önce doktorunuza danışınız. Sitemizdeki bilgiler teşhis ve tedavi yerine geçmez. Korunma, belirtiler hakkında bilgilendirerek erken teşhisi sağlama gibi kamu yararına yöneliktir. Teşhis ve tedavi ancak kişinin, konunun uzmanı doktor tarafından görülmesiyle yapılabilir.

© 2002-2017
Bizi Takip Edin!